Klappentext

"Europeanen stellen het ouderschap steeds verder uit. Vrouwen in Ierland, Italie, Frankrijk, Nederland, Spanje, Zweden en Zwitserland krijgen hun eerste kind na hun 28-jarige leeftijd, gemiddeld 4 jaar later dan de generatie van hun moeders. Gelijktijdig daalt de periode vruchtbaarheid tot ongekende lage niveaus, vooral in landen van Centraal en Oost Europa. In 2001 kende Europa een vruchtbaarheidscijfer (TFR) van 1.39. In alle post-communistische landen van Europa en alle landen van Zuid Europa (behalve Portugal) werd een TFR van minder dan 1.4 geregistreerd. In vijftien landen was de TFR lager dan 1.30. Deze twee trends
– uitstel van het eerste kind en daling van de vruchtbaarheid tot ongekende lage niveaus – zijn aan elkaar gerelateerd.

De centrale vraag in dit boek is of de zeer lage periode vruchtbaarheidscijfers in Europa het resultaat zijn van het uitstel van ouderschap (aangeduid als ‘tempo effect’) of van een daling van de vruchtbaarheidsniveau (aangeduid als ‘quantum effect’). Het uitstellen van ouderschap verstoort de periode vruchtbaarheid. De verstoring houdt op zodra de leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen stabiliseert. Een gevolg is dat vruchtbaarheids-indicatoren die transversaal gemeten worden een verkeerd beeld kunnen geven van de vruchtbaarheid.
Deze studie besteedt relatief veel aandacht aan methodologie aspecten van  vruchtbaarheidsindicatoren en aan alternatieven voor de veel gebruikte TFR. De andere  onderwerpen die in deze studie aan bod komen, namelijk analyse en projectie van kinderloosheid in Europe and de Vereinigte Staaten en een analyse en interpretatie van vruchtbaarheidsveranderingen in Centraal en Oost Europa, zijn aan het uitstel van het  Bouderschap gerelateerd. Het onderzoek werd verricht in het kader van het project ‘Naar een scenariomodel voor economische determinanten van Europese bevolkingsdynamiek’, dat werd gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) [project nummer

A 510-03-901]. Het doel van het project was een beter inzicht te verkrijgen in de determinanten van demografische processen (vruchtbaarheid, sterfte, binnenlandse en buitenlandse migratie, en de interactie tussen deze processen) met het oog op een betere theoretische en empirische onderbouwing van demografische scenario’s voor Europa en de Europese regio’s. Het onderzoek waarover in dit boek wordt gerapporteerd is gericht op de meest markante aspecten van de vruchtbaarheidstrends in Europa: lage en zeer lage periode vruchtbaarheid, uitstel van het eerste kind, en de dramatische transformatie van het gezin in Centraal en Oost Europa. Indien de gegevens dat toelaten wordt een gedetailleerd beeld gegeven van trends per land. Een grote verscheidenheid aan statistische gegevens wordt gebruikt, afkomstig van meerdere bronnen. Naast een bespreking van markante trends leidt deze studie tot inzicht in mogelijke toekomstige ontwikkelingen en scenario’s."